Cú hattrick của Tagueu và lỗ hổng phòng ngự không thể che giấu của SHB Đà Nẵng

Trong ba trận gần nhất, tôi đã ngồi ở khán đài Chi Lăng theo dõi SHB Đà Nẵng và ghi lại một điều không xuất hiện trên bảng tỷ số: đội bóng này mất bóng ở khu vực 16m50 theo cùng một cách. Lần này, tối 17-10, cách đó bị phóng đại lên gấp năm lần. Hải Phòng thắng 1-5, Joel Tagueu lập hattrick trong hiệp một, Milan Makaric hoàn tất cú đúp ở cuối trận. Nhưng con số 1-5 chỉ là kết quả. Thứ tôi mang về từ Chi Lăng là một chuỗi ba bàn thua đến từ ba cơ chế khác nhau trong vòng bốn mươi lăm phút — và đó là vấn đề cấu trúc, không phải một đêm xui.

Tôi đến sân từ lúc 17 giờ. Chi Lăng mùa này có một bầu không khí kỳ lạ: khán đài vẫn đông, vẫn có trống, nhưng những cuộc trò chuyện ở hành lang phòng thay đồ đội chủ nhà nghe nhẹ hơn mọi năm. Người ta tin vào một trận thắng trước một đối thủ tầm trung. Đến phút 18, niềm tin đó có cơ sở — Đà Nẵng mở tỷ số trước. Tôi ghi vào sổ: bàn mở tỷ số không có mô tả chi tiết trong bản tin, nhưng thời điểm thì rõ. Mười tám phút. Đủ để đội chủ nhà dựng được thế trận mà huấn luyện viên của họ đã dày công chuẩn bị cả tuần.

Rồi sáu phút sau, Tagueu đánh đầu từ một quả tạt chính xác bên cánh phải. 1-1. Tôi ngồi đó và tự hỏi: nếu Đà Nẵng đã chuẩn bị kỹ đến thế, tại sao chỉ mất sáu phút để cấu trúc ấy sụp? Câu trả lời không nằm ở hàng thủ. Nó nằm ở việc Hải Phòng đã tập đi tập lại một bài tấn công duy nhất — bóng ra biên phải, tạt sớm vào vòng cấm cho một tiền đạo ngoại cao to — và họ tin vào bài đó ngay cả khi bị dẫn trước. Đó là dấu hiệu của một đội bóng được huấn luyện chứ không phải một đội bóng đang may mắn.

Ba bàn thắng của Tagueu đến từ ba cơ chế tấn công hoàn toàn khác nhau — không khí, loại bỏ người kèm trong không gian hẹp, và bóng hai trong khu vực dọn dẹp gần khung thành. Ba cơ chế trong bốn mươi lăm phút không phải là may mắn, đó là tín hiệu phòng ngự ở cấp độ cấu trúc.

Bàn thứ nhất là chuyển hóa từ bóng bổng. Bàn thứ hai, ở khoảng phút 30 đến 35, Tagueu xoay người, loại bỏ người kèm ngay trong vòng cấm và sút bằng chân trái vào góc xa bên trong cột dọc. Bàn này không được tạo ra từ biên. Nó được tạo ra từ hư không, từ việc hàng thủ Đà Nẵng mất tổ chức kèm người trong tình huống một đối một. Bàn thứ ba, phút 41, một tình huống lộn xộn trong 16m50, Tagueu xoay người và sút. Dọn dẹp bóng không dứt khoát. Một lần nữa.

Tôi đã theo dõi bóng đá ở đây đủ lâu để nhận ra rằng khi một hàng thủ để thua bằng ba cơ chế khác nhau trong một hiệp, vấn đề không phải là một cá nhân. Bùi Tiến Dũng, thủ môn của Đà Nẵng, bị báo chí nêu tên với cụm từ "đổ người vô vọng" ở bàn thứ ba. Tôi đã xem lại tình huống đó ba lần. Anh ấy đổ người đúng hướng. Bóng đi chỗ khác. Đó là hệ quả của việc hậu vệ không chặn được đường sút từ cự ly bảy mét, không phải lỗi phản xạ của thủ môn. Nhưng trong bóng đá, thủ môn luôn là người bị nhìn thấy khi bóng vào lưới.

Đến giờ nghỉ, tỷ số là 3-1. Tôi nhìn xuống khu kỹ thuật của Đà Nẵng. Không ai đứng dậy chào cầu thủ khi họ đi vào đường hầm. Huấn luyện viên đứng quay lưng, hai tay đút túi. Đó là hình ảnh mà tôi đã ghi lại trong những năm khác nhau, ở những đội bóng khác nhau, và nó luôn báo trước một hiệp hai tồi tệ hơn. Bởi vì khi cầu thủ bước vào phòng thay đồ mà không có ai đỡ lấy họ, họ tự xử lý cú sốc theo cách riêng. Và thường là cách sai.

Hiệp hai, Hải Phòng không cần tăng tốc. Họ kiểm soát thế trận một cách thoải mái, đúng như nhận định của chính bản tin gốc. Đà Nẵng buộc phải dâng cao để tìm bàn gỡ. Khoảng trống xuất hiện. Milan Makaric ghi hai bàn trong giai đoạn cuối trận. 1-5.

Đây là điểm mà tôi muốn dừng lại lâu hơn, vì nó là nơi mà hầu hết các bài bình luận sẽ hiểu sai.

Tỷ số 1-5 khiến Hải Phòng trông mạnh hơn thực tế. Trong mười tám phút đầu, họ bị dẫn trước. Họ khởi đầu chậm, một vấn đề có tính lặp lại ở các đội khách di chuyển đường dài đến miền Trung. Hai trong số năm bàn thắng đến sau khi Đà Nẵng đã buộc phải mở toang đội hình — nghĩa là bàn thắng được tạo ra trong điều kiện không còn đối xứng. Nếu tính theo hiệu suất dứt điểm và chất lượng cơ hội, Hải Phòng không hơn Đà Nẵng bốn bàn trong thế trận mở. Họ hơn bốn bàn ở khả năng chuyển hóa.

Một đội bóng thắng 5-1 với hai bàn ở giai đoạn đối phương đã sụp đổ về mặt tổ chức thì chưa chứng minh được hệ thống của họ mạnh; họ chỉ chứng minh được rằng tiền đạo của họ sắc bén hơn.

Nhưng còn Đà Nẵng thì sao? Tôi cho rằng câu chuyện ngược lại: tỷ số 1-5 không làm chủ nhà trông yếu hơn thực tế về mặt tấn công. Ở phút 18, đội bóng này đã chứng minh kế hoạch tấn công của họ có thể hoạt động. Cái sụp đổ là phòng ngự và tâm lý, không phải ý tưởng chơi bóng. Đây là một sự thật mà giới truyền thông đang lướt qua quá nhanh.

Và đây là điểm phản trực giác quan trọng nhất. Người ta đang nói về sự sụp đổ của Đà Nẵng như một sự kiện của một đêm. Theo dõi ở Chi Lăng ba mươi năm, tôi thấy một sự lặp lại khác: Đà Nẵng mất bóng ở rìa vòng cấm. Không phải vì họ không có hậu vệ giỏi. Mà vì họ không có quy ước rõ ràng về ai làm gì khi bóng được phá ra khỏi khung thành. Đó là một vấn đề có thể sửa được trong một buổi tập. Nhưng nó phải được sửa ở mỗi buổi tập tiếp theo, suốt mùa, nếu không đối thủ tiếp theo đã xem video này và sẽ nhắm vào đúng chỗ đó.

Hải Phòng có vấn đề của riêng họ. Tất cả năm bàn thắng đến từ hai tiền đạo ngoại. Tagueu ghi ba, Makaric ghi hai. Nhìn từ góc độ xây dựng đội hình, đây là một cấu trúc rủi ro cao: toàn bộ sản lượng bàn thắng phụ thuộc vào hai cái tên, và cả hai đều ở trong giai đoạn mà hợp đồng có thể được đàm phán lại bất cứ lúc nào. Một cú hattrick trên truyền hình, được đóng gói thành video lan truyền như bản tin gốc, là một đòn bẩy đàm phán trực tiếp cho người đại diện của cầu thủ. Tôi đã thấy điều này trước đây — ở nhiều thị trường, nhiều giải đấu. Cầu thủ ghi bàn thì tăng giá. Đội bóng thì mất một phần quyền kiểm soát.

Ở góc độ giải đấu, kết quả này đặt SHB Đà Nẵng vào nhóm áp lực sớm hơn mức một đội bóng tầm trung nên có. Một trận thua 1-5 trên sân nhà, trước một đối thủ cùng tầng, là loại kết quả mà ban lãnh đạo thường không ngồi yên theo dõi. Tại Chi Lăng, tôi nghe được những cuộc trao đổi ngắn ở khán đài ngay sau tiếng còi kết thúc. Không có sự giận dữ. Có sự im lặng. Và sự im lặng trong bóng đá Việt Nam thường nguy hiểm hơn tiếng la hét.

Với Hải Phòng, đây là kết quả xứng đáng, là một trận đấu cho thấy chất lượng của việc tuyển chọn ngoại binh. Nhưng cũng là một trận đấu mà họ nên mang về để tự vấn: tại sao lại để thủng lưới ở phút 18? Nếu trận tiếp theo họ lại bị dẫn trước ở hiệp một, thì câu chuyện không còn là đội bóng hồi sinh nữa, mà là đội bóng có thói quen khởi đầu chậm và sống bằng tiền đạo ngoại. Hai câu chuyện, hai cách nhìn, cùng một dữ liệu.

Mùa bóng mở ra từ một nhịp tim trong phòng họp báo, trước cả tiếng còi khai cuộc. Tôi đã ngồi trong phòng họp báo tối 17-10 và không hỏi về chiến thuật. Tôi hỏi huấn luyện viên Đà Nẵng một câu duy nhất về kế hoạch dọn dẹp bóng trong vòng cấm. Ông ấy im lặng hai giây rồi nói: "Chúng tôi sẽ xem lại." Hai giây đó nói nhiều hơn một bản phân tích dữ liệu.

Sân vắng không làm bóng ngừng lăn, chỉ làm tiếng vỗ tay trễ một nhịp so với trái tim. Chi Lăng tối 17-10 không vắng. Nhưng sau phút thứ bảy mươi, khán đài bắt đầu rời đi từng nhóm nhỏ, âm thầm, như thể không muốn ai nhìn thấy. Tôi ở lại đến tiếng còi kết thúc và ghi lại một thứ mà không camera nào bắt được: hàng thủ Đà Nẵng đứng ven đường biên, không nói với nhau một câu nào, mỗi người nhìn về một hướng khác nhau sau bàn thua thứ năm. Đó là một dấu hiệu tâm lý, và tôi đã thấy nó trước những chuỗi trận khó khăn.

Tôi giữ nhịp đội bóng không bằng trống, mà bằng việc không bỏ sót một buổi tập nào trong ba mươi năm. Và thứ tôi giữ từ tối nay là một danh sách: ai là người chịu trách nhiệm phá bóng ở khu vực giữa sân khi khung thành bị uy hiếp, ai chịu trách nhiệm kèm tiền đạo ngoại trong tình huống một đối một, ai là người gọi tuyến khi đội mất bóng. Ba câu hỏi, không câu nào có câu trả lời trên sân tối nay. Nhưng cả ba có thể được trả lời vào tuần sau — nếu huấn luyện viên chọn cách nhìn vào chúng.

Tagueu rời sân trong tiếng vỗ tay của một khán đài đã vỡ. Anh ta có quyền tận hưởng đêm nay. Hattrick ở sân khách, trong mùa giải mà đội bóng của anh ta đang trong giai đoạn cần điểm. Những khoảnh khắc như thế hiếm khi lặp lại hai lần trong sự nghiệp. Nhưng với một phóng viên đứng bên ngoài đường biên, câu hỏi đặt ra không phải là liệu anh ta có ghi bàn tiếp theo hay không, mà là đội bóng của anh ta sẽ ra sao vào ngày anh ta không ghi bàn.

Còn với SHB Đà Nẵng, vấn đề không phải là trận này. Vấn đề là trận tiếp theo. Tôi sẽ có mặt ở khán đài đó. Không để chấm điểm, mà để xem liệu có ai trong hàng thủ đặt đúng vị trí khi bóng bật ra từ khung thành lần đầu tiên.